Wpadłem na parę godzin do rodzinnej chałupiny – niemiłosiernie wystudzonej, wychłodzonej, wręcz wyziębionej od ostatniego palenia pod kuchnią (październik 2020). Początkowo miałem ochotę napalić i puścić z dymem trochę niepotrzebnych papierów, ale pomyślałem, że jakaś samorządowa блядь-наблюдатель zaraz wyśle szpiegowskiego drona. Bo teraz nie wolno spalać nawet skórzanych trzewików – a przecież starotestamentowy Bóg Ojciec uwielbiał przede wszystkim woń spalanych skór, kości i wnętrzności.  A chałupina i tak jest podejrzana, gdyż wbrew nakazom administracyjnym nigdy nie miała na ścianie tabliczki z numerem.

Komin to najważniejszy element chałupy – jej atrybut. Mogły się sfajczyć ściany, zagaty, podłogi, strop i strzecha, ale jak nie zawalił się komin, to nie wypłacili fajerkasy. Gdy się miało znajomości wsród strażaków, to w razie pożogi usłużny sikawkowy wypłukał lepiszcze i komin się efektownie rozpadał na kawałki. A gdy się mieszkało z dala od remizy, to z pomocą przychodził sąsiad z bosakiem.

Komin służył do naliczania podatków, a władza komunistyczna sprawy kominowo-pożarowe wykorzystywała za pretekst do inwigilacji chłopstwa i mieszkańców wsi. Wizytę kominiarza wielu właścicieli chałup traktowało jako dopust Boży, a inspekcja strażaków na gumnie i strychu kojarzyła się z okresem okupacji 1939-45.

Po wielkim pożarze, który na początku lat siedemdziesiątych strawił kilka chałup oraz obór, stodół i szop, w mojej wsi rodzinnej został założony zeszyt kontroli obiektów pod względem zabezpieczenia przeciwpożarowego. Każdy z gospodarzy miał przydzieloną stronę, porubrykowaną, gdzie miały być odnotowane daty kontroli, zauważone odstępstwa od przepisów ppoż. oraz terminy ich usunięcia, potwierdzone podpisem właściciela chałupy. Tenże zeszyt trafił w odpowiednie ręce i, poza nazwiskami i imionami gospodarzy i numerami posesji, nie zawiera żadnych wpisów, uwag i nakazów.

W połowie dekady Gierka, moja rodzinna wieś liczyła 39 dymiących kominów, należących do:

1. Dąbrowy Antoniego

2. Bomby Ludwika

3. Sikory Piotra

4. Kusztal Marii

5. Tomasika Leona

6. Kusztala Ryszarda

7. Woźniaka Antoniego

8. Rejmera Jana

9. Kusiakowej Zofii

10. Lewandowskiego Franciszka

11. Jankowskiej Ewy

12. Wietrzykowskiego Stanisława

13. Drabczyka Mariana

14. Zamarii Bolesława

15. Matyni Bolesława

16. Chmury Stanisława

17. Balcerakowej Janiny

18. Jankowskiego Henryka

19. Drabczyka Zygmunta

20. Balceraka Albina

21. Marczewskiego Mieczysława

22. Kusztalowej Janiny

23. Gołackiej Marii

24. Zamarii Antoniego

25. Matyni Magdaleny

26. Chmury Jana

27. Zamarii Jana

28. Sikory Franciszka

29. Drabczyka Stanisława

30. Drabczykowej Marianny

31. Lewandowskiego Mariana

32. Wójcika Edwarda

33. Kusiaka Józefa

34. Jankowskiego Stefana

35. Zbroszczyka Józefa

36. Drabczyka Jana

37. Wiórkiewiczowej Heleny

38. Matyni Krystyny

39. Matyni Stanisława.